Een gezonde spier voelt aan als een mals ongebakken biefstukje. Spieren met Triggerpoints als gebakken draadjesvlees met vaak meer spanning en gevoeligheid.

Het onderzoeken van de spier
De spier heeft een bepaalde spanning, omvang en structuur. Deze drie eigenschappen geven een indruk van de situatie in de spier en het functioneren van de spier.

Spanning
De spier is een actieve structuur en heeft samen met de zogenaamde passieve structuren de taak om gewrichten te stabiliseren. Hiervoor heeft een spier een optimale kracht en lengte nodig. Bij elke houding en beweging van het menselijk lichaam zullen structuren samen moeten werken voor optimale coördinatie. Afhankelijk van de houding of beweging is er dus een basisspanning nodig. Een functionele normotonus die nodig is om bovenstaande taken uit te voeren.

De ideale spanning in een spier is dus mede afhankelijk van wat er van de spier wordt gevraagd. Echter in rust voelt een gezonde spier aan als een ontspannen mals biefstukje die niet pijnlijk is bij aanraking.

Een van de typische kenmerken van fybromyalgie is dat er te weinig spanning of tonus in de spier aanwezig is. We noemen deze spier dan hypotoon. Hypotone spieren voelen “puddingachtig” aan. Hypertone spieren komen daarin tegen veel vaker voor. Er blijft dan (ook in rust) meer spanning in de spier bestaan dan nodig is voor de functie die op dat moment wordt uitgevoerd. Hypertonie kan wijzen op statische of dynamische overbelasting en vergroot de kans op het vinden van Myofasciale Triggerpoints.

Omvang
Ook de omvang of diameter van de spier is afhankelijk van de uitgevoerde functie en het aantal parallel geschakelde spiervezels. Het behoeft geen uitleg dat iemand die drie keer in de week aan fitness doet meer spieromvang heeft dan iemand die inactief is. Als een spier te weinig omvang heeft spreken we van atrofie. Atrofie kan wijzen op onderliggende pathologie, maar kan ook voorkomen bij mensen die de spier niet of te weinig gebruiken (inactiviteit).

Structuur
Een gezonde spier voelt aan als een mals ongebakken biefstukje. Verschillende lagen in de spier zijn ten opzichte van elkaar verschuifbaar en er is in een gezonde spier geen weerstand, verkleving of verharding voelbaar. Spiervezels kunnen in dit geval in hun verloop worden gevolgd.

De taut band, veroorzaakt door een verlenging van de vezelstructuur (en een verkorting elders) is de derde weerstand die bij palpatie kan worden gevoeld. De taut band is een aanwijzing dat er Myofasciale Triggerpoints in de spier te vinden zullen zijn. Een spier met Triggerpoints voelt vaak stug, is gevoelig en is te vergelijken met draadjesvlees.

Reacties van de patiënt op het onderzoeken van Triggerpoints
Een gezonde spier is niet pijnlijk. Er zijn echter veel situaties denkbaar die ervoor zorgen dat een patiënt het onderzoek van de spier als pijnlijk of gevoelig ervaart. Bovendien is het mogelijk dat deze niet alleen gevoelig is op de plek waar wordt onderzocht maar ook op andere plekken in het lichaam. Dit fenomeen wordt afgeleide pijn of reffered pain genoemd.

Een afname van de prikkeldrempel en een toename van de responsiviteit van de gevoelssensoren kan wijzen op een zogenaamde perifere sensitisatie. Ook een centrale sensitisatie, waarbij de neuronen van het centrale zenuwstelsel verhoogd prikkelbaar zijn kan voorkomen. Zowel perifere als centrale sensitisatie kan leiden tot allodynie (pijn door een stimulus die normaal geen pijn geeft) en hyperalgesie (een toename van de respons op de pijnprikkel). Deze respons kan bestaan uit een local twitch respons, shout sign (de patiënt geeft een verbale reactie) of jump sign (de patiënt geeft een fysieke reactie). Ook een grimas, het knipperen van de ogen, het stokken van de ademhaling of het klemmen van de kaken kan een uiting zijn van hyperalgesie. Al deze uitingen samen maken de kans dat u te maken heeft met een Triggerpoint erg groot. Als bij palpatie al onderstaande punten van toepassing zijn kunnen we met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid spreken van een MTrP:

1. Hyperalgesie zich uitend in de “local twitch respons”, jump sign en/of shout sign;
2. Palpabele strakke spierstreng, “taut band”;
3. Plekgevoeligheid, allodynie;
4. Herkenbare uitstralende pijn, reffered pain.

Op basis van klinische ervaringen hebben we om transparantie en registratie te bevorderen onderscheid gemaakt tussen verschillende stadia van MTrPs. Hier vindt u de uitwerking daarvan.